Walka o statuetki do 2 w nocy. Za nami 14. Festiwal Filmowy „Kocham Dziwne Kino”

Są w Polsce miejsca, gdzie kino traktuje się aż za bardzo serio – z czerwonym dywanem i ciasno zawiązanymi krawatami. W Pabianicach, po raz czternasty udowodniono, że najlepsze rzeczy w sztuce powstają z czystej pasji, gdy twórcy mają do siebie dystans i nie boją się absurdu.

Przez cztery dni przez ekran Kina Tomi przemknęło około pół setki produkcji w ramach Festiwalu Kocham Dziwne Kino: od zwariowanych animacji, po dokumenty, pełnokrwiste fabuły i eksperymentalne projekty, które wymykają się jakimkolwiek definicjom. Ktoś mógłby powiedzieć: „chaos”. Ja powiem tak: ten festiwal to genialna odskocznia od hollywoodzkiej nudę i produkcji z platform streamingowych.

Maraton do 2 w nocy i walka o każdy głos

Sobotni wieczór i wyłanianie zwycięzców bloku konkursowego dostarczyło więcej emocji niż niejeden film akcji. O statuetki rywalizowało 12 filmów, a walka na szczycie była absurdalnie zacięta, bo o pierwszym miejscu zadecydował dosłownie jeden głos.

Głosowanie publiczności przyniosło następujący werdykt:

I miejsce („Złoty Mol”): „Szybka akcja” (reż. Mateusz Mirczyński) – zdobywca 32 głosów.

II miejsce: „Gangsteriada” (reż. Andrzej Kowol, AKF „iks” Mikołów) – przegrywając zaledwie jednym punktem (31 głosów).

III miejsce: „Tytuł się jeszcze przyśni” (reż. Klaudia Fortuniak) – rzutem na taśmę wyprzedziła wyróżniony film różnicą jednego głosu.

Wyróżnienie: „NAJLEPSI PRZYJACIELE” (reż. Roman Kraiński) – produkcja zdobyła 17 głosów.

Laureaci pierwszego i drugiego miejsca zostali z widzami do samego końca i odebrali statuetki Złotych Moli (stworzone przez Adę Szmulewicz) osobiście z rąk organizatorów i jurorów – Dawida Gryzy, Pawła Kaczmarka oraz Rafała Sicińskiego.

Szczególnym momentem tej edycji było wręczenie drugiego w historii festiwalu Honorowego Złotego Mola za całokształt twórczości. Trafił on do rąk gościa specjalnego, Eugeniusza Klucznioka. 

Warto wspomnieć, że oprawę wizualną imprezy, czyli plakat tegorocznej edycji, przygotowała Danuta Szwarczewska, inspirując się fotografią Hanki Ordonówny.

Chwila z organizatorem

Jak 14. edycję „Kocham Dziwne Kino” widzi Dawid Gryza, jedna z osób, która spięła to wydarzenie od środka? 
 

Jak opiszesz tegoroczną edycję festiwalu w trzech słowach?

- WEJŚCIE SZTUCZNEJ INTELIGENCJI.

Co właściwie musi mieć w sobie film, żeby został uznany za „dziwny” i znalazł się w programie?

- Powiem jak to wygląda w przypadku selekcji do festiwalu. Kino gatunkowe - horror, science fiction, fantasy - praktycznie z marszu dostają się do repertuaru. Zakręcone komedie z absurdalnym humorem także mają spore szanse. Amatorskie produkcje, które traktują na poważne tematy, poprzez braki warsztatowe i budżetowe bywają niezamierzenie śmieszne. W przypadku naszego festiwalu staje się to ich atutem.

A trafiło się w zgłoszeniach coś tak odjechanego albo przekombinowanego, że jednak trzeba było powiedzieć „nie”?

- Odrzuciliśmy kilka filmów wygenerowanych w całości, bądź w dużym stopniu przez AI. Co innego kreatywne wykorzystanie tego narzędzia, a co innego bazowanie jedynie na nim.

Czy po tylu latach oglądania kina offowego coś jest w stanie jeszcze Cię zaskoczyć?

- Z pewnością. Zdarzają się ciekawe, niekonwencjonalne scenariusze. Pomysłowe rozwiązania techniczne. To sprawia, że widz ogląda daną produkcję z zainteresowaniem. Najgorsza w filmie jest nuda.

Zauważyłeś w tym roku jakiś nowy trend wśród twórców? O czym najchętniej kręci się teraz, a o czym kręcono na początku festiwalu?

- AI w różnych aspektach. Używana do tworzenia filmów, ale też jako temat scenariusza. Nie bez powodu tegoroczną edycję otwierał krótki obraz, który kończyła wielka AI'owa rozpierducha. O sztucznej inteligencji dyskutowali bohaterowie filmu "AI-Torytaryzm". Wyróżnieni "Najlepsi przyjaciele" to także film o uzależnieniu człowieka od najnowszych technologii. Kilka lat temu gorącym tematem była pandemia i jednoosobowe filmy kręcone podczas lockdownu.

Jak w ogóle trzyma się niezależne, „dziwne” kino w świecie opanowanym przez algorytmy?

- Ma się doskonale. To mainstream mizdrzy się do widza, stara przypodobać wszystkim i nikogo nie obrazić. Produkcje niezależne są bardziej zadziorne, nieokrzesane. Myślę, że stąd wynika zainteresowanie tym festiwalem.

Czy w historii festiwalu istnieje taka edycja lub film, który zapisał się w Twojej głowie mocniej niż wszystkie inne?

- Ósma edycja była dla mnie szczególna. Mam wrażenie, że jak dotąd była największa. Gościem był szwedzki reżyser i producent Jonas Wolcher. W programie oprócz produkcji polskich były filmy z Ugandy, Szwecji, Danii, Rumunii, Tanzanii. Identyfikację wizualną stanowiły plakaty ukazujące płaskorzeźbę Michała Zniszczoła, którą artysta podarował mi i do dziś stoi ona w mojej sypialni. Niestety później wybuchła pandemia. Zmieniły się przyzwyczajenia widzów i pratycznie musieliśmy budować pozycję festiwalu od nowa. Jeśli zaś chodzi o ulubione filmy to chyba cały czas prym wiodą: "Śniegi kosmosu" Tomasza Kowala (laureat 6 edycji), "Kishonia" Horacego Muszyńskiego (laureat 8 edycji) oraz "Ninja Tango Mortale" Wojciecha Cichego i Jana Wiśniewskiego (laureat 10 edycji). To trzy przykłady wielkiej pasji tworzenia i znakomitego wyczucia konwencji, w której zostały zrealizowane.

Co daje Wam w kość przy organizowaniu takiej imprezy?

- Dotarcie do jak największej ilości twórców jest sprawą kluczową. Im więcej zgłoszeń tym atrakcyjniejszy program można przygotować. Funkcjonujemy praktycznie bez budżetu, więc nie stać nas na wykupienie reklam i większe nagłośnienie imprezy, dlatego też zawsze zagadką pozostaje frekwencja. Pewnym wyzwaniem są także wymagania sprzętowe. Filmy realizowane są w coraz lepszej jakości i wymagają solidnego sprzętu, który je "pociągnie".

Przyszłość festiwalu? Jak ją widzisz?

- Na tą chwilę nie szykują się żadne rewolucyjne zmiany. Będą pokazy pozakonkursowe, konkursowe, cykl Klasyka Polskiego OFFu. Chicałbym żeby stałym fragmentem były pokazy specjalne, tak jak w zeszłym roku pokaz "Wilczycy" Marka Piestraka z autorskim komentarzem Doroty Masłowskiej. Są to jednak filmy, za emisję których trzeba dodatkowo zapłacić, a na to nie zawsze nas stać. Marzy mi się też wydanie zinu, który towarzyszyłby każdej kolejnej edycji festiwalu.

Festiwal Kocham Dziwne Kino to impreza dla „paczki starych przyjaciół” czy wpadają nowi?

- Powiedziałbym, że to paczka przyjaciół, która regularnie się powiększa. I dotyczy to zarówno samych twórców jak i stałych widzów. Festiwalowy klimat sprzyja integracji. Każdego roku staram się zagadywać do nowych osób i pytać ich o wrażenia z imprezy. Zwykle są bardzo pozytywne, a przybyli po raz pierwszy obiecują powroty.

Kiedy poczułeś to przyjemne, ciche uczucie: „tak, po to właśnie robię ten festiwal”?

- Każda edycja utwierdza mnie w przekonaniu, że ten festiwal jest potrzebny. I nie tylko potrzebny temu miastu czy temu kinu. Jest potrzebny twórcom, dla których pozostaje jedynym, który zaprezentował ich film. Jest potrzebny widzom, którzy lubią być zaskakiwani i traktują go jako odtrutkę dla kina głównego nurtu.

Krótkie podsumowanie ostatniej edycji.

- Na świeżo to dopiero dochodzę do siebie po problemach technicznych z sobotniego wieczoru. Zdarzały nam się wcześniej drobne potknięcia, ale tym razem było nieco gorzej. Była to dla nas lekcja, że musimy takie wypadki przewidywać z wyprzedzeniem i odpowiednio się na te okoliczności zabezpieczyć. Z drugiej strony mogło być gorzej - mogliśmy jak "pół" Pabianic nie mieć prądu (śmiech). Cieszy natomiast frekwencja, spora reprezentacja twórców i wizyta gościa specjalnego, który został nagrodzony Honorowym Złotym Molem za całokształt twórczości, czyli Pana Eugeniusza Klucznioka.

Dziękuję za rozmowę.